Türkiye Siyaseti: Belgeli Aktör ve Gündem Dosyası

Bu dosya, 30 Ağustos 2026 itibarıyla erişilebilen resmî ve kurumsal kaynaklara dayanan bir siyaset referansıdır. Beş partiye (AKP, MHP, CHP, İYİ Parti, YENİ Parti) aynı ölçütler uygulanır. Her satır kaynaklıdır ve şu etiketlerden biriyle işaretlenir:

• [KESİN] — kurum belgesi veya verisiyle doğrulanabilir
• [İDDİA] — bir aktörün iddiası; bağımsız birincil belgeyle doğrulanmamış
• [YORUM] — veriden yapılan analitik çıkarım

Anket oranları ve güncel belediye sayıları, birincil kaynak standardıyla doğrulanamadığı için bilinçli olarak boş bırakılmıştır. Yeşil Tahrik'in siyasi değerlendirmesi bu dosyada yer almaz; ayrı Analiz yazılarında, yorum olarak işaretlenir.

TBMM sandalye dağılımı

Parti	Sandalye
AK Parti	280
YENİ Parti	91
DEM Parti	56
MHP	46
CHP	44
İYİ Parti	27

Aktör kartları

AK Parti

• [KESİN] 14 Ağustos 2001'de kuruldu; kurucu genel başkan Recep Tayyip Erdoğan.
• [KESİN] TBMM: 280 milletvekili.
• Anket (son 3 bağımsız kaynak): yeterli birincil kaynak bulunamadı.
• [YORUM] Güçlü gösterge: merkezi yürütme, kamu maliyesi, dış/güvenlik politikası; 280 sandalye ve yürütme gücü.
• [YORUM] Kırılgan gösterge: geçim maliyetleri — Temmuz 2026 yıllık TÜFE %31,75.

MHP

• [KESİN] 1969'da (CKMP'nin adının değiştirilmesiyle) kuruldu; genel başkan Devlet Bahçeli.
• [KESİN] TBMM: 46 milletvekili.
• Anket: yeterli birincil kaynak bulunamadı.
• [YORUM] Güçlü gösterge: güvenlik ve terörle mücadele başlıkları; "Terörsüz Türkiye" yasama sürecinde aktif rol.
• [YORUM] Kırılgan gösterge: 46 sandalye tek başına çoğunluk sağlamadığından iktidar ortağına bağımlılık.

CHP

• [KESİN] 9 Eylül 1923'te kuruldu; kurucusu ve ilk genel başkanı Mustafa Kemal Atatürk.
• [KESİN] TBMM: 44 milletvekili.
• Liderlik: 2026'da 91 milletvekilinin ayrılıp YENİ Parti'yi kurmasının ardından güncel genel başkanlık durumu ayrıca birincil parti kaynağıyla doğrulanmalı — yeterli kaynak bulunamadı.
• [KESİN] Belediye göstergesi: 31 Mart 2024 YSK sonuçlarında İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Antalya gibi büyükşehirlerde belediye başkanlıkları kazandı.
• [KESİN] Kırılgan gösterge: 24 Temmuz 2026'da 91 milletvekilinin YENİ Parti'ye geçmesi sandalye dağılımını CHP aleyhine değiştirdi.

İYİ Parti

• [KESİN] 25 Ekim 2017'de kuruldu; genel başkan Müsavat Dervişoğlu.
• [KESİN] TBMM: 27 milletvekili.
• Anket: yeterli birincil kaynak bulunamadı.
• [KESİN] Belediye göstergesi: 2024'te büyükşehir belediye başkanlığı kazanmadı.
• [YORUM] Kırılgan gösterge: 27 sandalyeye gerileyen parlamenter ağırlık ve 2024'te büyükşehir kazanamaması.

YENİ Parti

• [KESİN] 24 Temmuz 2026'da kuruldu; 91 milletvekili kurucu olarak yer aldı. Genel başkan Özgür Özel.
• [KESİN] TBMM: 91 milletvekili.
• Anket: parti çok yeni; karşılaştırılabilir bağımsız anket serisi doğrulanamadı.
• Belediye göstergesi: 24 Temmuz 2026'da kurulduğu için 2024 yerel seçimlerinde yoktu; yönettiği belediyelere ilişkin yeterli birincil kaynak bulunamadı.
• [YORUM] Güçlü gösterge: 91 milletvekili ile parlamenter temsil; kurucu kadronun önceki TBMM faaliyetleri (ekonomi, kamu maliyesi, sosyal politika).
• [YORUM] Kırılgan gösterge: yerel örgütlenme ve seçmen sadakati hakkında henüz seçim verisi yok.

Belgeli gündem başlıkları

1. CHP'den 91 milletvekilinin ayrılması ve YENİ Parti'nin kurulması

Genel Başkan Özgür Özel 24 Temmuz'da partinin 91 milletvekiliyle kurulduğunu TBMM'de açıkladı. CHP tarafının süreçle ilgili farklı değerlendirmeleri TBMM tutanaklarında yer alıyor. Yayın/hukuk riski: hukuki statü yorumlanırken Siyasi Partiler Kanunu ve doğrulanmamış "gizli anlaşma" iddiaları açısından dikkat gerekir.

2. CHP kurultayına ilişkin "mutlak butlan" kararı

Kararın hukuki sonuçlarına ilişkin siyasi yorumlar taraflara göre değişiyor. Yayın/hukuk riski: kararın tam metni ve Yargıtay'ın nihai sonucu esas alınmalı; "yargı siyaseti dizayn ediyor" gibi ifadeler olgu değil, değerlendirme olarak sunulmalı.

3. "Terörsüz Türkiye" yasama süreci

MHP Genel Başkanı Bahçeli ve İYİ Parti Genel Başkanı Dervişoğlu 10 Ağustos oturumuna katıldı; İYİ Parti grubu teklifin anayasal ve hukuki boyutlarının ayrıca değerlendirilmesini istedi. Risk: mahkeme kararı olmadan kişi/kurum hakkında kesin suç isnadı yapılmamalı.

4. Temmuz 2026 enflasyonu

Risk: TÜİK metodolojisi eleştirilebilir; ancak "rakamlar sahte" gibi doğrulanmamış kesin ifadeler kurumsal itibar riski oluşturur.

5. İşsizlik

Risk: genç işsizlik ve atıl işgücü için ilgili ayrı TÜİK serileri kullanılmalı.

6. Kamu borç stoku

Risk: "borç patladı" bir yorumdur; stokun GSYH'ye oranı verilmeden kullanılmamalı.

7. Para politikası

Risk: faiz kararından siyasi sonuç çıkarmak [YORUM] olarak etiketlenmeli.

8. Asgari ücret

Asgari ücretin yılda iki kez enflasyona göre belirlenmesini öngören kanun teklifi 17 Haziran 2026'da sunuldu ve komisyonda. Risk: "açlık sınırının altında" ifadesi, hangi açlık sınırı kaynağının kullanıldığı belirtilmeden kesin olgu olarak yazılmamalı.

9. Şehit aileleri ve gaziler düzenlemesi

Yeni Yol ve İYİ Parti temsilcileri bazı hakların kapsamı ve yürürlük tarihine ilişkin eleştiriler sundu. Risk: bireysel dosyalarda kişisel veriler yayımlanmamalı.

10. Orman yangınları — Meclis araştırması

Risk: bilirkişi / Orman Genel Müdürlüğü / mahkeme belgesi olmadan "kundaklama" veya kişi isnadı yayınlanmamalı.

Ekonomi göstergeleri

Gösterge	Değer	Dönem	Kaynak
TÜFE, yıllık	%31,75	Temmuz 2026	TÜİK
Gıda + alkolsüz içecekler, yıllık	%37,53	Temmuz 2026	TÜİK
Konut-su-elektrik-gaz, yıllık	%40,32	Temmuz 2026	TÜİK
Yİ-ÜFE, yıllık	%27,83	Temmuz 2026	TÜİK
İşsizlik (mevsim etkisinden arındırılmış)	%7,6	Haziran 2026	TÜİK
Net asgari ücret	28.075,50 TL	2026	ÇSGB
Brüt asgari ücret	33.030 TL	2026	ÇSGB
Merkezi yönetim borç stoku	14.992,5 milyar TL	30.06.2026	Hazine ve Maliye Bakanlığı
— TL cinsi	7.263,7 milyar TL	30.06.2026	Hazine ve Maliye Bakanlığı
— Döviz cinsi	7.728,8 milyar TL	30.06.2026	Hazine ve Maliye Bakanlığı
Politika faizi	%37	23.07.2026	TCMB

Açık sorular — doğrulanması gerekenler

Aşağıdakiler kamuoyunda tartışılan ama bu derlemede yeterli birincil belge bulunmayan başlıklardır; gerçekmiş gibi sunulmamalıdır.

1. CHP 38. Olağan Kurultayı hakkındaki Ankara BAM kararının tam metni, karar numarası ve gerekçesi.
2. Yargıtay'ın bu karara ilişkin nihai değerlendirmesinin tarihi ve içeriği.
3. YENİ Parti'nin 91 kurucu milletvekilinin güncel üyelik ve TBMM kayıtlarının aynı durumda olup olmadığı.
4. YENİ Parti'nin belediye örgütlenmesine ilişkin planı.
5. "Terörsüz Türkiye" düzenlemesinin ikincil mevzuatı ve kurumlar arası görev dağılımı.
6. Büyük orman yangını vakaları için resmî yangın nedeni raporlarının yayımlanıp yayımlanmadığı.
7. Asgari ücrette Temmuz 2026 ara zammına dair yeni bir Bakanlık kararı olup olmadığı.
8. 2026 merkezi yönetim borcunun GSYH'ye oranı ve vade/döviz kompozisyonundaki değişim.
9. Ağustos 2026'da yayımlanan ve YENİ Parti'yi de ölçen anketlerin örneklem, saha tarihi ve ham oy dağılımının karşılaştırılabilirliği.
10. Beş partinin YSK / İçişleri Bakanlığı kayıtlarındaki güncel belediye sayıları.

Yöntem notu

Bu dosyada anket rakamları, güncel belediye sayıları ve erişilemeyen mahkeme karar numaraları tahmin edilerek doldurulmadı. 2024 seçim sonuçları "bugünkü belediye dağılımı" olarak sunulmadı; 30 Ağustos 2026 tarihli bir dosyanın geçmiş seçim verisini güncel durumla karıştırmaması esas alındı. Düzeltme ve ekleme talepleri: düzeltme politikası.