GÖRÜŞ: Savunma İhracatında Sıradaki Hedef Motor Olmalı

Rakam iyi, ama tek başına yeterli değil

TRT Haber'in aktardığına göre Türkiye'nin savunma ve havacılık ihracatı temmuz 2026'da yıllık %14,4 artışla 1,12 milyar dolara, son 12 ayda 11,2 milyar dolara ulaştı. Bu, yıllar süren bir sanayi politikasının somut sonucu ve hafife alınacak bir başarı değil.

Ama ihracatın bileşimine bakınca bir örüntü görünüyor: Türkiye giderek daha çok bitmiş platform (İHA, zırhlı araç, radar, füze) satıyor; bu platformların içindeki motor, şanzıman, güç elektroniği ve enerji depolama kalemlerinin önemli bölümü ise hâlâ ithal. İnsansız hava sistemlerinde ve turbofan tarafında (örneğin KAAN için geliştirilen TF35000) ciddi yerli programlar var; kara ve deniz platformlarında ise güç grubu bağımlılığı sürüyor.

Neden motor sıradaki hedef?

1. Katma değer yukarıda. Bir platformu entegre etmek değerli; ama o platformun motorunu tasarlayıp üretmek daha yüksek katma değerli ve daha zor taklit edilir bir yetkinlik.
2. İhracat serbestisi. İthal güç grubu kullanan bir platformun ihracatı, o motoru satan ülkenin iznine tabidir. Yerli motor, ihracat kararını millileştirir.
3. Çift kullanım. Askeri elektrik motoru, güç elektroniği ve batarya teknolojisi, sivil elektrikli araç sanayisiyle aynı tabandan beslenir. Bir yatırım, iki pazar. Teknik kesişim: hibrit askeri araç nedir.
4. Trend bu yönde. Global tarafta hibrit-elektrik dönüşüm kitleri, hibrit insansız platformlar ve "sessiz hareket" isterleri yaygınlaşıyor. Motor ve güç elektroniği, bir sonraki nesil platformun ayrışma noktası.

Bizim önerimiz

• Milli Yetkinlik Hamlesi'nin bir sonraki turunu tahrik ve güç teknolojilerine odakla. SSB'nin haftalık özetlerinde vurgulanan ekosistem yaklaşımı, kritik alt sistemleri hedef alacak şekilde önceliklendirilmeli.
• Kara ve deniz platformları için yerli güç grubu yol haritası çıkar. Dizel/hibrit güç grubu, elektrik motoru, güç elektroniği ve askeri batarya için takvimli programlar.
• Sivil-savunma ortak tabanı kur. Elektrik motoru ve güç elektroniği Ar-Ge'sini otomotiv ve savunma taleplerini birleştirerek ölçeklendir.

Neden bu karşı görüşe katılmıyoruz

• "Çok zor" argümanı İHA'da da geçerliydi. Bugün savunma ihracatının lokomotifi o alan. Zorluk, hiç başlamamanın gerekçesi değil, önceliklendirmenin gerekçesidir.
• Her şeyi aynı anda değil. Elektrik motoru ve güç elektroniği, büyük turbofana göre çok daha erişilebilir kalemler; buradan başlamak mümkün.
• Bağımlılığın faturası ölçülmüyor. İhracat izni bir başkasındayken kaybedilen anlaşmalar, "yatırım yapmama" seçeneğinin görünmeyen maliyeti.
• Sivil sinerji riski düşürür. Otomotivle ortak taban, motor yatırımının geri dönüşünü tek pazara bağlı olmaktan çıkarır.

Türkiye açısından sonuç

11 milyar dolar, bir eşik; tavan değil. Bir sonraki sıçrama, satılan platformların içine bakmayı — motoru, gücü, enerjiyi millileştirmeyi — gerektiriyor. Bu, YENİ Parti'nin savunduğu milli yetkinlik ve yüksek katma değerli sanayi çizgisinin de doğal uzantısı.

Sonuç

Savunma ihracatında sıradaki milli hedef yeni bir platform değil, mevcut platformların motoru ve güç sistemleri olmalı.